Жакынкы Чыгыш боюнча эксперт Хоссейн Мохаммади Сауд Арабиясындагы кырдаалга токтолуп, АКШнын дипломаттарын жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн өлкөдөн чыгаруу маселеси падышалыктын ичиндеги оор абалга байланыштуу болушу мүмкүн экенин божомолдоду.
Анын пикиринде, АКШнын Мамлекеттик департаменти өз кызматкерлерин жана дипломаттардын үй-бүлөлөрүн Батыш Азия өлкөлөрүнөн мүмкүн болушунча тез арада чыгып кетүүгө чакырганы тууралуу маалымат тараган. Бирок эксперт бул билдирүү, негизинен, Сауд Арабиясындагы оор кырдаалга байланыштуу АКШнын аталган өлкөдөгү элчиликтерин эвакуациялоо маселесине тиешелүү экенин белгиледи.
Мохамадинин айтымында, бул кабардын маанилүүлүгү Сауд Арабиясындагы ички кырдаалдын өтө татаалдашып кеткенинде. Ал Сауд бийлиги саясий, коопсуздук, социалдык жана экономикалык тармактарда олуттуу кризиске туш болгонун белгиледи. Ал АКШ өз жарандарын гана эмес, дипломаттарын жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүн да өлкөдөн тез арада чыгып кетүүгө чакырып жатканына көңүл бурду.
Эксперттин пикиринде, Йемен армиясынын кеңири масштабдагы чабуулдары жана Сауд династиясына каршы күчтөрдүн жанданышы падышалыктын бийлигине кошумча басым жаратууда. Анын белгилешинче, учурдагы кырдаалга нааразы болгон күчтөрдүн активдешүүсү Сауд режиминин абалын барган сайын татаалдаштырышы мүмкүн.
Мохаммади Бин Салмандын үй-бүлө мүчөлөрүнүн коопсуздугун камсыз кылуу үчүн чет өлкөлөргө көбүрөөк ыктап жатышы, ошондой эле сарайлар менен стратегиялык экономикалык жана саясий борборлорду коргоого өзгөчө көңүл бурулушу бийликтин ичиндеги ишенимсиздиктин күчөп жатканын көрсөтөт деп эсептейт. Анын айтымында, учурда бийликке ким, кандай жол менен жана кандай каражаттарды колдонуу аркылуу каршы чыгышы мүмкүн экенин айтуу кыйын. Ошол эле учурда ал Сауд Арабиясынын ички саясий абалын өтө оор деп мүнөздөдү.
Мохаммади йемендик хуситтердин чалгындоо кызматы акыркы айларда Сауд Арабиясынын айрым ханзаадалары, айрыкча Салман бин Абдулазиздин бир туугандарынын балдары менен атайын байланыштарды түзгөнү тууралуу маалыматтарга да токтолду. Анын билдиришинче, бул байланыштардын жүрүшүндө аларга Мухаммед бин Салманды бийликтен четтетүүгө жана Йемендеги согуштан абройду сактоо менен чыгып кетүүнүн жолун табууга жардам берүү сунушталган. Бул жагдай Сауд Арабиясынын башкаруучу үй-бүлөсүндө айрым мүчөлөрдүн камакка алынышына себеп болгон. Бирок өлкөдөгү ички окуялар боюнча катуу маалыматтык чектөөлөр сакталып тургандыктан, бул жагдай тууралуу кеңири маалыматка ээ адамдар аз.
Эксперт Бин Салмандын коопсуздугун камсыз кылуу үчүн египеттик кызматкерлер тандалып алынганы жана анын жалпыга маалымдоо каражаттарынын алдында мурдагыга караганда сейрек көрүнүп калганы тууралуу маалыматтарды да белгиледи. Анын айтымында, америкалык маалымат каражаттары ханзааданын өз сарайларынын ортосунда жашыруун түрдө көчүп жүргөнү тууралуу кабарларды таратышкан. Бул маалыматтар АКШнын чалгындоо кызматтарындагы булактардан, анын ичинде жакында Эр-Риядга жайгаштырылган Борбордук чалгындоо башкармалыгынын (ЦРУ) жаңы тобунан алынган болушу мүмкүн.
Мохаммадинин пикиринде, бул жагдайлар йемендик хуситтерге каршы согуштагы ийгиликсиздиктер жана Сауд Арабиясынын экономикалык жана мунай инфраструктурасына жасалган чабуулдары падышалыктын стратегиялык активдеринин олуттуу бөлүгүнө зыян келтирип, экономикалык жана финансылык кризисти тереңдеткен. Эксперт бул факторлор Сауд Арабиясындагы кырдаалдын канчалык татаалдашканын түшүнүүгө мүмкүндүк берерин белгиледи.
Сөзүнүн соңунда Хоссейн Мохаммади америкалык дипломаттардын Сауд Арабиясынан чыгып кетүүгө чакырылышына өзгөчө көңүл бурду. Анын айтымында, бул көрүнүштү акыркы жылдары Сауд Арабиясынын экономикасында жана аскердик тармагында иштеп келген америкалык мунай жана технологиялык компаниялардын миңдеген инженерлери менен адистеринин жумуш орундарын таштап кетүүгө аргасыз болуп жатканы тууралуу маалыматтар менен бирге кароо зарыл. Ал мындай жагдайларды Мухаммед бин Салман үчүн олуттуу тынчсызданууну жараткан белги катары баалады.
(Автордун пикири редакциянын көз карашын билдирбейт).