АКШ бир нече айга созулган аскердик тирешүүдөн кийин Ирандын аймактагы таасири кыйла күчөгөнүн моюнга алышы зарыл.
Бул тууралуу АКШнын Терроризмге каршы улуттук борборунун мурдагы жетекчиси Жо Кент билдирип, согуш аракеттерин улантуу Вашингтондун стратегиялык ийгиликсиздигин дагы да тереңдетерин эскерткен.
Ал бул пикирин 19-июль күнү социалдык тармактагы баракчасына жарыялаган. Анын айтымында, акыркы жаңжалдар Батыш Азиядагы геосаясий абалды түп-тамырынан өзгөртүп, АКШнын мурдагы стратегиясы актуалдуулугун жоготту.
«Бул согуш аймактагы күчтөрдүн тең салмагын өзгөрттү. Иран күчтүү аймактык державага айланды. Биз муну канчалык эрте моюнга алып, саясатты жаңы реалдуулукка ылайыкташтырсак, АКШнын позициясы ошончолук бекем болот», — деп жазган ал.
Кенттин айтымында, Вашингтондун аскердик өнөктүгү коюлган стратегиялык максаттарына жете алган жок. Ал Иранга каршы кеңири масштабдагы кургактыктагы операция жүргүзүү аракети АКШ үчүн «стратегиялык кырсыкка» айланып, чоң жоготууларга жана аймактагы туруксуздуктун күчөшүнө алып келиши мүмкүн экенин белгилеген.
Ошондой эле ал Ирандын Жогорку лидери аятолла Али Хаменеиге каршы жасалган кол салуу аракети күтүлгөндөй натыйжа бербестен, тескерисинче, Иран коомунун ички биримдигин чыңдап, элдин өкмөт менен Ислам революциясынын сакчылар корпусунун айланасына дагы бекем биригишине себеп болгонун айткан.
Кент согуштук аракеттерди токтотууга чакырып, АКШга аймактагы аскерлерин, аскердик базаларын жана деңиз күчтөрүн акырындык менен чыгарып кетүүнү сунуштаган. Анын пикиринде, мындай кадам Иран аскердик чыңалуунун негизги себеби деп эсептеген факторлорду азайтып, Ормуз кысыгы аркылуу эл аралык кеме каттамын толук калыбына келтирүүгө жардам берет.
Ал ошондой эле АКШнын аймактагы көптөгөн аскердик объектилери мурдагыдай стратегиялык артыкчылык эмес, тескерисинче кошумча жүккө айланганын белгилеген. Бул объектилерди кыскартуу Ирандын АКШ күчтөрүнө сокку уруу ыктымалдыгын азайтып, дүйнөдөгү эң маанилүү энергетикалык жолдордун бири болгон Ормуз кысыгындагы коопсуздукту чыңдайт деп эсептейт.
Кенттин пикиринде, аймактагы чыңалуу басаңдагандан кийин АКШ санкцияларды жумшартып, ал эми Иран Ормуз кысыгы аркылуу эркин кеме жүрүшүнө кепилдик берсе, эки өлкөнүн ортосундагы дипломатиялык мамилелерди кайра жандандырууга мүмкүнчүлүк түзүлөт.
Эске салсак, Жо Кент 2026-жылдын 17-мартында кызматынан кетип, АКШнын Иранга каршы аскердик өнөктүгүн мындан ары колдой албасын билдирген.