Иран парламентинин спикери Мохаммад Багер Галибаф Иран аскердик жана дипломатиялык стратегияларды параллелдүү ишке ашыруу менен каршылаштарына жаңы сюрприздерди тартуулай берерин билдирди. Анын айтымында, АКШ Иран элинин өжөр каршылыгынан улам көңүлү калган.
Жекшемби күнү парламенттин жыйынында сөз сүйлөгөн Галибаф Вашингтон жакында коомчулукка карама-каршы билдирүүлөрдү жасап жатканына карабастан, ортомчулар аркылуу Тегеранга өз сунуштарын жеткиргенин айтты. Ал Иранга бир тараптуу талаптарды коюу жана убакытты созуу аракеттеринин мезгили өтүп кеткенин белгиледи.
Анын айтымында, Ирандын позициясы «так жана ачык». Ошондой эле ал Исламабаддагы өз ара түшүнүшүү меморандумунда каралган Ирандын жети талабы толук аткарылмайынча, Ормуз кысыгы жабык бойдон каларын билдирди.
Галибафтын билдирүүлөрү Тегеран дипломатиялык аракеттер жердеги окуялардан бөлүнгүс экенин жана кандай гана болбосун келишим убакытты созуу же басым көрсөтүү каражаты болбостон, Иран койгон шарттарды эске алышы керек деген позицияда экенин көрсөттү.
Иран АКШнын риторикасына алданбайт
Парламенттин спикери Вашингтон Ирандын чечкиндүүлүгүн толук билгенин, бирок ошого карабастан өзүнүн риторикасын, аскердик коркутууларын жана экономикалык басымын, ошондой эле коргонуу жана коопсуздук чараларын күчөтүп келгенин айтты. Анын белгилешинче, америкалык расмий өкүлдөр айрым учурларда бир күндүн ичинде эле бири-бирине карама-каршы келген бир нече билдирүү жасашкан.
Галибаф мындай мамилени «когнитивдик согуштун» бир түрү деп мүнөздөп, Вашингтон бирде сүйлөшүүлөргө кызыкдар экенин билдирип, бирде тирешүү жана кыйратуу менен коркутуп, дагы бирде өзүн ортомчулук менен компромисстин жактоочусу катары көрсөтүп жатканын айтты.
Анын сөзүнө караганда, мындай карама-каршы билдирүүлөр Иран коомунда башаламандык жаратууга, расмий чечимдерди кабыл алууну кыйындатууга жана Тегерандын стратегиялык эсептөөлөрүнө таасир этүүгө багытталган.
Бирок Иран улуттук коопсуздук саясатын күн сайын жасалган билдирүүлөргө, социалдык тармактардагы постторго же америкалык чиновниктердин маектерине жараша түзбөй турганын белгиледи.
«Биз өз аракеттерибизди риторикага жана ЖМКлардагы жалган карама-каршылыктарга эмес, каршылаштын реалдуу жүрүм-турумуна жана иш-аракеттерине таянып жүргүзөбүз», — деди Галибаф.
Анын билдирүүлөрү Тегерандын АКШнын ниеттерине баа берүүдө коомчулукка жасалган билдирүүлөргө эмес, конкреттүү аракеттерге таянуу керек деген позициясын чагылдырат. Ирандын расмий өкүлдөрү мындай билдирүүлөрдү саясий жана психологиялык басым көрсөтүү боюнча кеңири кампаниянын бир бөлүгү деп бир нече жолу аташкан.
Аскердик даярдык жана дипломатия параллелдүү жүрөт
Галибаф Иран күчкө да, рационалдуулукка да таянган стратегияны карманып жатканын айтып, эмоцияга алдырган реакцияларды жана коркутууларды четке какты.
«Биз согуш талаасында толук кандуу катышып, душманга жаңы сюрприздерди тартуулайбыз. Ошондой эле согуш талаасындагы артыкчылыгыбызды бекемдөө жана Иран элинин укуктарын коргоо үчүн дипломатияны колдонобуз», — деди ал.
Ал өлкөнүн натыйжалуу сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү жөндөмү өзүн коргоого даярдыгынан көз каранды экенин дагы бир жолу белгилеп, «сүйлөшүү үстөлүндө согушка даярданган тарап жеңет» деп билдирди.
Ошондой эле спикер Иран жана Каршылык көрсөтүү фронту учурда өз күчүнүн туу чокусунда турганын айтып, өлкөнүн аскердик даярдыгы эң жогорку деңгээлде экенин жана улуттук биримдиктин деңгээли жогору экенин белгиледи.
Ислам революциясынын лидери аятолла Сейед Можтаба Хоссейни Хаменеи жетектеген Иран, Галибафтын айтымында, каршылаштарынын өлкө тууралуу «иллюзияларынын» чындыкка айланышына жол бербейт.