Пакистандын армия башчысы Асим Мунир менен Россиянын тышкы иштер министри Сергей Лавровдун Иранга сапарларынан майнап чыкпаганын түшүнүү үчүн Иран жетекчилеринин өз ара шайкеш келген билдирүүлөрүнө көз жүгүртүү жетиштүү.
Иран парламентинин төрагасы Мохаммад Багер Галибаф Пакистандын армиясынын командачысы менен жолугушууда Ирандын жети талабын ачык баса белгилеп, Тегерандын жаңы билдирүүсү жок экенин айтты. Ирандын президенти Масуд Пезешкиан душманга жана анын күч колдонуу аракеттерине каршы турууга даяр экенин билдирди. Ал эми генерал-майор Мохсен Резаи Иран байытылган ядролук материалдардын бир азын да өлкөдөн чыгарбай турганын айтып, Россиянын чыңалууну азайтуу боюнча демилгесине каршы позицияны билдирди.
Мындай шартта Иран өз талаптарын жактап, улуттук кызыкчылыктарынан чегинбейт деген тыянак чыгарууга болот. АКШ Иранды күч колдонуу, блокада, билдирүүлөрдү алмашуу, коркутуу же согуш аркылуу да өзүнүн ашыкча талаптарын кабыл алууга мажбурлай албайт.
Аймакта болуп жаткан окуялар, анын ичинде душмандын кургактагы жана абадагы аскердик кыймылдары, Израилдин согуштук учактарынын Сирия менен Ирактын асманында күн сайын өткөрүп жаткан маневрлери, ошондой эле Трамп менен Нетаньяхунун шайлоонун алдында көздөгөн саясий максаттары жана Ирандын ар кандай коркунучка каршы турууга олуттуу даярдыгы кооптонуу деңгээлин эң жогорку чекке жеткирүүдө.
Азыркыга чейин душмандын Иранга кол салуусуна тоскоол болуп келген бир нече фактор бар. АКШ аскердик аракеттердин жаңы этабына өтүүдөн мурда ушул жагдайларды кылдат баалап, жыйынтык чыгарышы керек.
- Кух-е Каланг объектилерине жасалган чабуулдан кийин Ирандын ядролук бомба жасоо тобокелдиги жогору бойдон калууда. Буга Ирандын уран запастары тууралуу маалыматтын жетишсиздиги себеп болууда.
- АКШнын аймактагы аскердик инфраструктурасына олуттуу зыян келтирилген. Ошондой эле Европадагы жана башка алыскы аймактардагы базаларды кеңири масштабдагы, жогорку интенсивдүүлүктөгү согушта пайдалануу логистикалык жактан чектелүү.
- Так сокку уруучу, спутник аркылуу багытталган куралдарды жана заманбап ракета кармоочу системаларды өндүрүү жана алардын ордун толтуруу мүмкүнчүлүктөрү кыйла чектелүү. Мындан тышкары, АКШнын кургактагы согуштук аракеттерге өтүүгө саясий жана аскердик даярдыгы жетишсиз.
- 40 күнгө созулган согуш токтотулгандан кийин Ирандын абадан коргонуу системаларынын даярдык деңгээли жана өнүгүүсү тууралуу реалдуу баа жок.
Автор: Сейед Мохаммад Мехди Хашеми