Казакстанда жаңы бир палаталуу Курултайга шайлоонун алдындагы тынчтык күнү башталды. Тынчтык күнүнүн максаты — жарандарга талапкерлер тууралуу маалыматты таразалап, өз чечимин кабыл алууга убакыт берүү. Бул күнү кандай эрежелер күчүндө болору тууралуу Kazinform агенттигинин кабарчысы баяндады.
Саат 00:00дө шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү мезгили аяктап, 22-августта расмий түрдө «тынчтык күнү» күчүнө кирди. Ушул учурдан тартып жана добуш берүү күнү — 23-августта ар кандай үгүт иштерин жүргүзүүгө тыюу салынат. Бул Казакстан Республикасынын «Казакстан Республикасындагы шайлоо жөнүндө» мыйзамынын 32-беренесинде белгиленген.
Бул күндөрү төмөнкүлөргө тыюу салынат:
- жалпыга маалымдоо каражаттарында жана интернетте, анын ичинде социалдык тармактарда үгүт материалдарын жарыялоого;
- митингдерди, пикеттерди жана шайлоочулар менен жолугушууларды өткөрүүгө;
- шайлоо алдындагы видеороликтерди, гезиттерди, баракчаларды жана башка үгүт материалдарын таратууга.
Ошол эле учурда тынчтык күнү башталганга чейин илинген басма түрүндөгү үгүт материалдарын алып салуу талап кылынбайт.
23-августтагы добуш берүү күнү шайлоочуларга толтурулган бюллетендердин сүрөттөрүн жана видеолорун жарыялоого да тыюу салынат.
Тынчтык күнүндө үгүт жүргүзгөндөргө кандай жаза каралган?
Үгүт жүргүзүүгө тыюу салынган мезгилде шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү үчүн административдик жоопкерчилик каралган.
Казакстан Республикасынын Административдик укук бузуулар жөнүндө кодексинин 102-беренесине («Шайлоо алдындагы үгүттү жүргүзүүгө тыюу салынган мезгилде үгүт жүргүзүү») ылайык, айып пулдун өлчөмү төмөнкүдөй:
— жеке жактар үчүн — 15 64 875 теңге;
— чакан ишкердик субъекттери же коммерциялык эмес уюмдар үчүн — 20 86 500 теңге;
— орто ишкердик субъекттери үчүн — 25 108 125 теңге;
— ири ишкердик субъекттери үчүн — 35 151 375 теңге.
Шайлоо тууралуу сурамжылоолорду жарыялоого болбойт
Шайлоого байланышкан коомдук пикир сурамжылоолоруна да өзүнчө чектөөлөр киргизилген. Шайлоо жөнүндөгү мыйзамга ылайык, добуш берүүгө чейинки беш күн ичинде жана түздөн-түз шайлоо күнү жалпыга маалымдоо каражаттарында жана интернетте коомдук пикир сурамжылоолорунун жыйынтыктарын, шайлоонун жыйынтыгы боюнча божомолдорду жана шайлоого байланышкан башка изилдөөлөрдү жарыялоого тыюу салынат.
Добуш берүү күнү түздөн-түз добуш берүү өтүп жаткан жайда же шайлоо участогунда коомдук пикир сурамжылоосун жүргүзүүгө да болбойт.
Шайлоого байланышкан сурамжылоолорду жүргүзүү жана алардын жыйынтыктарын жарыялоо талаптарын бузгандыгы үчүн Казакстан Республикасынын Административдик укук бузуулар жөнүндө кодексинин 120-беренесинде төмөнкүдөй айып пулдар каралган:
— жеке жактар үчүн — 10 43 250 теңге;
— юридикалык жактар үчүн — 25 108 125 теңге.
Буга чейин Борбордук шайлоо комиссиясы бюллетенди кантип туура толтуруу керектигин, ошондой эле кандай учурларда ал жараксыз деп тааныларын түшүндүргөн.
Курултайга шайлоодо добуш берүү 10 423 шайлоо участогунда өтөт. Алардын ичинде өлкөнүн 61 чет мамлекеттеги өкүлчүлүктөрүнүн алдында түзүлгөн 79 шайлоо участогу бар.
Курултайга шайлоону байкоого 777 чет өлкөлүк байкоочу катышат. Алар 42 чет мамлекетти жана 13 эл аралык уюмду өкүлчүлүк кылышат. Байкоочулардын катарында 41 өлкөнүн парламенттеринин 138 депутаты да катталган.
Сүрөт: Kazinform / Жасалма интеллект