The Jerusalem Post басылмасында Набих Булостун Сауд Арабиясынын АКШга болгон ишениминин солгундашы жана Пакистан менен Түркияга багытталган жаңы коргонуу кызматташтыгы тууралуу аналитикалык макаласы жарыяланды.
Макалада АКШ президенти Дональд Трамптын администрациясы Йемендеги «Ансар Аллах» кыймылына каршы Кызыл деңиздин жээгинде түздөн-түз аскердик кийлигишүүдөн баш тартканы Сауд Арабиясынын Вашингтонго болгон ишенимине шек келтиргени белгиленет.
Автордун пикиринде, согуш чыккан учурда АКШ Сауд Арабиясын сөзсүз коргойт деген көп жылдардан бери калыптанган түшүнүк күмөн жаратып, Эр-Риядды реалдуу аскердик колдоо көрсөтүүгө даяр өнөктөштөрдү издөөгө түрттү.
Макалада бул стратегиялык бурулуш үч негизги багыт боюнча талданган:
1. АКШнын коопсуздук кепилдиктеринин алсыздыгы жана «Vision 2030» программасына болгон басым
Макалада Иран менен согуштун уланышы жана Ормуз кысыгынын жабылышы Сауд Арабиясынын энергетикалык экспортунун негизги багытына тоскоолдук жаратканы айтылат. Өлкөнүн мунай экспортун камсыздаган инфраструктурасына жасалган чабуулдар 2026-жылдын экинчи чейрегинде мунай экспортунун 25 пайызга чейин төмөндөшүнө алып келгени белгиленген.
Мындай каржылык сокку Эр-Риядды «Vision 2030» программасынын алкагындагы ири долбоорлорду, анын ичинде NEOM жана The Line шаарларын куруу пландарын олуттуу түрдө кайра карап чыгууга мажбурлаган.
Бирок сентябрь айында «Ансар Аллах» кыймылы Кызыл деңиздин жээгиндеги аймактарга жана Чыгыш-Батыш мунай кууруна сокку урганда, АКШ президенти Дональд Трамп жаңы согуштук багыттын ачылышынан кооптонуп, америкалык аскердик учактардын чабуул жасашына жол берген эмес.
Бул чечим буга чейин коопсуздук келишимдерине кол коюлганына карабастан кабыл алынганы айтылат. Трамп Вашингтон «Ансар Аллах» кыймылы менен өз ара кол салбоо боюнча макулдашууга жетишкенин билдирген.
2. Ислам өлкөлөрүнүн коргонуу альянсы: «Мекке коргонуу келишиминен» БАЭ менен жакындашууга чейин
Вашингтондун мындай позициясы Сауд Арабиясынын мураскер ханзаадасы Мухаммед бин Салманды аскердик дипломатияны тездетүүгө түрткөн.
Макалада Эр-Рияд Кызыл деңизде 15 өлкөнү бириктирген деңиз коалициясын түзгөндөн кийин Түркия жана Пакистан менен НАТО үлгүсүндөгү «Мекке биргелешкен коргонуу келишимине» кол койгону айтылат. Келишимдин шарттарына ылайык, катышуучу өлкөлөрдүн бирине кол салуу бардык тараптарга кол салуу катары каралат.
Ошол эле учурда Сауд Арабиясы Йемен маселесине байланыштуу пикир келишпестиктерди четке коюп, Бириккен Араб Эмираттарынын жогорку даражалуу өкүлдөрүн кабыл алган. Бул кадам түштүк багыттагы биргелешкен аракеттерди кайра жандандырууга багытталганы белгиленет.
Мындан тышкары, макалада «Ансар Аллах» кыймылына каршы аракеттерди координациялоо боюнча Израиль менен расмий эмес кызматташтык болушу мүмкүн деген божомолдор да айтылган.
3. Кургактагы аскердик даярдыктар жана «Ансар Аллах» кыймылынын эскертүүлөрү
Макалада учурда Сауд Арабиясынын аймагында Пакистандын аскерлери, JF-17 үлгүсүндөгү согуштук учактары жана учкучсуз учуучу аппараттардын эскадрильялары жайгашканы айтылат. Түркия да техникалык жана аскердик колдоо көрсөтүүгө даяр экенин билдирген.
Ошол эле учурда талдоочулардын пикиринде, Сауд Арабиясы Эр-Риядга таянган йемендик өкмөттүк күчтөрдүн катышуусунда жана өзүнүн аба күчтөрүнүн колдоосу менен жердеги аскердик операцияга даярданып жатат.
Буга жооп катары «Ансар Аллах» кыймылы Пакистан же Түркия согушка түздөн-түз катышса, алардын аскердик базалары жана кызыкчылыктары ракеталык соккулар үчүн мыйзамдуу бутага айланарын катуу эскерткен.