Алгачкы сыноо иретиндеги жүк ташуу бир айдын ичинде уюштурулары пландалууда.
Тажикстан, Иран жана Афганистан коммерциялык жүктөрдү ташуу үчүн үч тараптуу автомобиль коридорун түзүүдө. Биринчи сыноо каттамын жакынкы бир айдын ичинде уюштуруу пландалууда. Ага үч өлкөнүн тең жүк ташуучу унаалары катышат. Бул тууралуу Тажикстандын Транспорт министрлиги билдирди.
Макулдашуу үстүбүздөгү жылдын 14–15-июль күндөрү Ирандын Мешхед шаарында өткөн сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында жетишилген. Анда тараптар үч өлкөнүн ортосунда автомобиль коридорун түзүү жөнүндө протоколго кол коюшкан.
Документке Тажикстандын транспорт министринин орун басары Шоиста Саидмуродзода, Ирандын Автомобиль жолдору жана автомобиль транспорту уюмунун жетекчиси Реза Акбари жана Афганистандын Транспорт жана жарандык авиация министрлигинин өкүлү Ёрмухаммад Рамазан кол коюшту.
Сыноо жүк ташуу транспорттук, бажы жана чек ара жол-жоболорунун иш жүзүндө кандай иштей турганын, ошондой эле Тажикстан, Афганистан жана Ирандын тиешелүү кызматтарынын өз ара кызматташтыгын текшерүүгө мүмкүндүк берет.
Жаңы транспорттук коридорду ишке ашыруу үчүн туруктуу үч тараптуу жумушчу топ түзүлдү. Ал жетишилген макулдашуулардын аткарылышын көзөмөлдөп, жаралган тоскоолдуктарды жоюу жана маршрутту мындан ары өнүктүрүү боюнча сунуштарды даярдоо менен алектенет.
Ошондой эле тараптар чек арадагы инфраструктураны жакшыртуу, жүк ташуучу унаалардын чек арада күтүү убактысын кыскартуу, айдоочулар үчүн документтерди тариздөө жол-жоболорун жөнөкөйлөтүү жана жүк ташууларды камсыздандыруунун биргелешкен механизмдерин өнүктүрүү боюнча макулдашышты.
Мындан тышкары, жүк ташуучу автопарктарды жаңылоо, жол боюндагы тейлөө объектилерин куруу жана Экономикалык кызматташтык уюмунун мүмкүнчүлүктөрүн пайдалануу маселелери талкууланууда.
Келечекте бул маршрутту Борбор Азиянын башка өлкөлөрүнө жана Кытайга чейин узартуу пландалууда.
Үч мамлекеттин өкүлдөрүнүн кийинки жолугушуусу 2026-жылдын октябрынын аягында же ноябрдын башында Кабул шаарында өтүшү күтүлүүдө. Анда тараптар сыноо жүк ташуунун жыйынтыктарын жана жетишилген макулдашуулардын аткарылышын карашат.
Ушундай маршрут мурда да ишке киргизилген
Бул Иран менен Тажикстандын ортосунда Афганистан аркылуу жүк ташууну уюштуруу боюнча алгачкы аракет эмес.
2020-жылдын июль айында Иран — Афганистан — Тажикстан — Кыргызстан багыты боюнча транспорттук коридордун ишке киргизилгени маалымдалган. Долбоор Эл аралык автомобиль транспорту союзу (IRU) жана Экономикалык кызматташтык уюмунун катышуусу менен эл аралык автомобиль ташууларынын (TIR) системасын колдонуу аркылуу ишке ашырылган.
Ошол кезде Иран тарап Афганистан аркылуу Тажикстанга алгачкы беш жүк ташуучу унаа жөнөтүлгөнүн билдирген. Бул маршрут Ирандын түштүк портторунан Борбор Азияга товар жеткирүүнүн убактысын жана чыгымдарын кыскартат деп күтүлгөн.
Тажикстандын Транспорт министрлигинин маалыматында азыркы долбоор 2020-жылы жарыяланган коридордун кайра жандандырылышыбы же таптакыр жаңы жүк ташуу механизмиби, бул тууралуу так маалымат берилген эмес. Ошондой эле жүк ташуучу унаалардын так маршруту, коридордун узундугу, жеткирүү мөөнөтү жана ташуу баасы азырынча жарыялана элек.
Ошол эле учурда Тажикстан дагы бир эл аралык транспорттук коридорду өнүктүрүүгө катышууда. Ал Тажикстан — Өзбекстан — Түркмөнстан — Иран — Түркия багыты аркылуу өтөт. Бул маршрут дагы республиканын чет өлкөлүк рынокторго чыгуу мүмкүнчүлүгүн кеңейтип, жүк ташуунун чыгымдарын азайтууга багытталган.
Булак: asia+