Абдул Рахман Аль-Сайеддин Мичиган штатында Демократиялык партиянын праймеризинде жеңишке жетиши Америкадагы саясий процесстердин жыйынтыгын акча, лоббизм жана терс маалыматтык кампаниялар ар дайым аныктай алат деген түшүнүктүн биринчи ачык төгүндөөсү болду.
Мичиган штатындагы Сенаттагы орун үчүн Демократиялык партия өткөргөн баштапкы шайлоо формалдуу түрдө АКШдагы аралык шайлоолордун алдында өтүп жаткан ондогон партия ичиндеги жарыштардын бири гана болчу. Бирок иш жүзүндө бул шайлоо америкалык саясаттын салттуу түзүмү менен жаңыдан күч алып келе жаткан прогрессивдүү кыймылдын ортосундагы күчтөрдүн тең салмагын сынаган окуяга айланды. Шайлоонун жыйынтыгы партиянын талапкерин аныктоо менен гана чектелбестен, америкалык коомдук пикирдин, өзгөчө Газа согушуна, саясий лоббилердин таасирине жана Демократиялык партиянын келечегине карата мамиленин акырындап өзгөрүп жатканын көрсөткөн белги болду.
Дарыгер жана саламаттыкты сактоо департаментинин мурдагы директору Абдул Рахман Аль-Сайед Демократиялык партиянын салттуу саясий чөйрөсүнүн олуттуу бөлүгү колдогон Хейли Стивенсти жеңип чыкты. Бул учурда анын атаандашы кеңири финансылык жана саясий колдоого ээ болгон. Израилди колдогон лоббиге жакын топтор, өзгөчө AIPAC, анын жеңишке жетишине жол бербөө үчүн ондогон миллион доллар сарпташкан. Мындан тышкары, Стивенсти Демократиялык партиянын көптөгөн таасирдүү өкүлдөрү да колдошкон. Бирок акыркы жыйынтык шайлоо алдындагы чыгымдардын көлөмү эми жеңишке кепилдик бербей турганын көрсөттү.
Бул шайлоонун бурулуш учурга айланышы талапкердин жеңилиши же лоббисттик топтун ийгиликсиздиги менен гана байланыштуу эмес. Ал америкалык коомдун бир бөлүгүнүн саясий жүрүм-турумунда терең өзгөрүүлөр болуп жатканын ачык көрсөттү. Газадагы согуш башталгандан бери дээрлик үч жыл өткөндөн кийин Вашингтондун Тель-Авивди сөзсүз колдоо маселеси тышкы саясат чөйрөсүнөн АКШнын ички көйгөйлөрүнүн катарына өттү. Жаш муун, прогрессивдүү шайлоочулар, америкалык мусулмандардын жана арабдардын олуттуу бөлүгү, атүгүл көз карандысыз шайлоочулардын айрымдары эми талапкерлерге баа берүүдө АКШ администрациясынын Жакынкы Чыгыштагы саясатын эске ала башташты.
Бул жагынан алганда Мичиган өзгөчө орунду ээлейт. Ал АКШдагы эң атаандаштык күчтүү штаттардын бири болуп саналат. Бул жерде өлкөдөгү эң ири араб калкы жана эң чоң мусулман коомчулуктарынын бири жашайт. Ушул өзгөчөлүк Газа согушун жана АКШнын израилдик режимге карата саясатын мурдагы көптөгөн шайлоолордон айырмаланып, шайлоо алдындагы күрөштүн негизги темаларынын бирине айландырды. Бул штаттагы шайлоочулар экономика, салыктар же медициналык камсыздандыруу маселелерин гана чечкен жок. Алар ошондой эле Американын моралдык жана саясий өнүгүү багыты үчүн добуш беришти.
Андан да маанилүүсү — саясий лоббизмдин салттуу стратегияларынын салыштырмалуу натыйжасыздыгы айкын болду. Акыркы ондогон жылдарда AIPAC америкалык шайлоолордогу эң ири жана эң натыйжалуу израилдик лобби болуп келген. Олуттуу инвестицияларынын аркасында ал израилдик режимдин саясатын сындаган көптөгөн талапкерлерди жарыштан четтетүүгө жетишкен. Haaretz гезити Стивенстин шайлоо өнөктүгүнө кеткен жалпы чыгым болжол менен 60 миллион долларды түзгөнүн, анын 30 миллион доллардан ашыгы AIPAC тарабынан берилгенин жазды. Гезит Мичигандагы шайлоону АКШнын тарыхындагы эң кымбат праймериз деп атады.
Бирок Мичигандагы Демократиялык партиянын праймеризи коомдук пикир өзгөрүп жаткан шартта шайлоо өнөктүгүнө чыгымдарды көбөйтүү дайыма эле натыйжалуу боло бербестигин, ал тургай тескери натыйжага алып келиши мүмкүн экенин көрсөттү. Шайлоочулар шайлоонун жыйынтыгына тышкы каржылоо таасир берип жатканын сезген учурда терс реакциянын пайда болуу ыктымалдыгы жогорулайт. Бул көрүнүшкө америкалык көптөгөн аналитиктер да көңүл буруп келишкен.
Дональд Трамптын Аль-Сайеддин жеңишине болгон кескин реакциясын да ушул өңүттөн баалоого болот. «Коммунист» деген сыяктуу жарлыктарды колдонуу же израилдик режимдин саясатын сындагандарды антисемитизмге айыптоо көп жылдардан бери америкалык саясий риториканын бир бөлүгү болуп келген. Бирок бул риториканын кайра-кайра колдонулушу статус-квону коргоо барган сайын татаалдашып баратканын көрсөтүүдө. Американын саясий чөйрөсү мурдагыдай бир өңчөй эмес жана Жакынкы Чыгыш саясаты боюнча бөлүнүү эми эки негизги партияны тең камтый баштады.
Экинчи жагынан, Аль-Сайеддин жеңишин акыркы жылдары Демократиялык партиядагы прогрессивдүү өкүлдөрдүн күч алышы менен белгиленген тенденциянын бир бөлүгү катары кароо керек. Бул тенденция АКШнын саясий артыкчылыктарын тышкы саясий кийлигишүүлөрдөн ички көйгөйлөргө, аскердик бюджеттерди көбөйтүүдөн саламаттыкты сактоого, билим берүүгө жана инфраструктурага инвестиция салууга бурууга багытталган.
Абдул Рахман Аль-Сайеддин ийгилиги, ноябрда өтө турган жалпы шайлоонун жыйынтыгына карабастан, бул саясий дискурстун мындан ары маргиналдуу көрүнүш болбой, Америкадагы бийлик үчүн негизги күрөштүн бир бөлүгүнө айланганын көрсөтүүдө.