Соғыс әлем бойынша нан бағасының өсуіне себеп болды: бір жағынан, Қара теңіз аймағынан бидай экспорттау іркіліске ұшыраса, екінші жағынан, Ормуз бұғазындағы дағдарыс тыңайтқыштар мен энергия бағасының күрт көтерілуіне әкеліп, миллиондаған адам үшін нан бағасын қолжетімсіз етті.
Астық нарығында бидай бағасының өсуі үшін нақты қорлардың міндетті түрде аз болуы шарт емес; тасымалдау қиындаған немесе болашақ өнімге деген сенім әлсіреген сәтте сатып алушылар жоғары баға төлей бастайды.
2026 жылғы әлемдік бидай нарығының жағдайы осындай: өндіруші аймақтардағы қатар жүрген аптап ыстық пен құрғақшылық, Қара теңіздегі тасымалдау іркілістері және Ормуз бұғазындағы дағдарыс салдарынан энергия мен тыңайтқыштар құнының өсуі.
Әлемде бидайдың жаппай тапшылығы орын алып отырған жоқ екенін атап өткен жөн; 2026 жылы әлемдік өндіріс көлемі 810 миллион тоннаны құрайды деп болжануда, бұл – тарихтағы екінші ең мол өнім көрсеткіші.
Басты мәселе – «қолжетімділік, сауда және тасымалдау саласындағы дағдарыс». Ресей мен Украина әлемдік бидай экспортының 30 пайызын қамтамасыз етеді, ал олардың порттарындағы іркілістер сатып алушыларды балама көздерді (мысалы, Австралия, Канада және Еуропа) іздеуге мәжбүрлеп, бағаның өсуіне әкеліп соғуда.
Бидай бағасы соңғы үш жарым жылдағы ең жоғары деңгейге жетті, Чикаго фьючерстері шамамен 40 пайызға өсті. ФАО тамыз айында бағаның 2,6 пайызға өскенін хабарлады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 15 пайызға жоғары.
Әлемдік бидай саудасы да 226,6 миллион тоннадан 213,2 миллион тоннаға дейін төмендеді, бұл мәселе «тапшылықта» емес, «баяу және қымбат тасымалдауда» дегенді білдіреді.