Жакынкы Чыгыш боюнча эксперт Мохсен Пак-Аин Иран парламентинин спикери Мохаммад Багер Галибафтын Иракка жасаган сапарына токтолуп, бул сапар Тегеран менен Багдаддын стратегиялык жана барган сайын кеңейип жаткан мамилелеринин алкагында өтүп жатканын билдирди. Анын айтымында, эки тараптуу маселелер менен катар аймактагы кырдаал, чек ара коопсуздугу жана Ирактын Күрдистан аймагында жайгашкан Иранга каршы топтордун ишмердүүлүгү сүйлөшүүлөрдүн негизги темаларынан болушу мүмкүн.
Пак-Аин «Борна» агенттигине берген маегинде Галибафтын Иракка сапарынын максаттары тууралуу айтып, бул визитти Иран Ислам Республикасы менен Ирактын эки тараптуу мамилелеринин алкагында кароо керектигин белгиледи.
«Иран менен Ирактын мамилелери коомдук деңгээлде да абдан бекем колдоого ээ. Мунун ачык көрүнүшүн Арбаин жүрүшүнөн байкоого болот. Саясий жактан алганда да эки өлкөнүн лидерлери эки тараптуу мамилелерди бекемдөөгө багытталган позицияны карманышат. Мындан тышкары, эки мамлекеттин маданий жактан да жакын жана терең байланыштары бар. Экономикалык тармакта болсо Ирак Иран Ислам Республикасынын негизги өнөктөштөрүнүн бири болуп эсептелет», — деди эксперт.
Пак-Аиндин айтымында, парламенттер аралык кызматташтык жаатында да эки өлкөнүн мыйзам чыгаруучу органдарынын ортосунда тыгыз байланыштар жана кызматташтык бар. Ошондуктан Иран парламентинин төрагасынын Иракка сапары бул мамилелерди мындан ары дагы бекемдөөгө өбөлгө түзүшү мүмкүн.
Эксперт аймактагы акыркы окуяларга жана АКШ менен Израилдин Иранга каршы агрессиясына токтолуп, Галибафтын Багдадга сапарынын жүрүшүндө аймактык маселелер, ошондой эле АКШ менен Израилдин аракеттеринин кесепеттери да талкууланарын белгиледи.
Анын айтымында, Ирак да аймактагы АКШнын аракеттеринен жана Ормуз кысыгына байланыштуу көйгөйлөрдөн улам бир катар кыйынчылыктарга, анын ичинде мунай тармагындагы маселелерге туш болууда.
«Ошондуктан АКШнын аймактагы кыйратуучу аракеттерине жол бербөө боюнча дипломатиялык чечимдерди издөө да талкуулана турган маселелердин бири болушу мүмкүн», — деди ал.
Пак-Аин Иран Ислам Республикасы да аймактагы кырдаалга байланыштуу өз позициясын Ирактын жетекчилиги менен бөлүшөрүн белгиледи. Анын баамында, жалпы жонунан бул сапар ийгиликтүү өтүп, келечекте эки өлкөнүн мамилелеринин мындан ары дагы бекемделишине алып келиши мүмкүн.
Эксперт Галибафтын Ирандын сүйлөшүү тобунун жетекчиси катары Иран менен АКШнын ортосундагы сүйлөшүүлөр маселеси Ирактагы сапардын жүрүшүндө көтөрүлүшү мүмкүнбү деген суроого да жооп берди.
«Менин оюмча, Иран менен АКШнын сүйлөшүүлөрү бул сапарда олуттуу көңүл бурула турган негизги маселе эмес. Анткени азыр бул маселе эки ортомчу — Катар жана Пакистан аркылуу жүргүзүлүп жатат. Ошондой эле АКШнын эки өлкөнүн президенттери түзгөн өз ара түшүнүшүү меморандумундагы милдеттенмелерин аткарууга карата терс мамилесинен улам бул маселе азырынча кыйла экинчи планга жылды», — деди ал.
Анын белгилешинче, Ирак Иран менен АКШнын сүйлөшүүлөрүндө ортомчу болуп саналбайт. Ошондуктан Багдад бул маселеге түздөн-түз аралашпайт. Бирок Ирактын расмий өкүлдөрү аймактагы кырдаал, АКШнын Иранга каршы жүргүзүп жаткан согушу жана Ормуз кысыгына байланыштуу өз позицияларын Галибаф менен талкуулай алышат.
Жакынкы Чыгыш боюнча эксперт Ирактагы курал-жаракка көзөмөл жүргүзүү, күрт топтору жана эки өлкөнүн чек ара коопсуздугу маселелери каралышы мүмкүнбү деген суроого жооп берип жатып, Иран менен Ирактын сүйлөшүүлөрүндө Ирактын Күрдистан аймагында жайгашкан Иранга каршы топтордун ишмердүүлүгүнөн келип чыккан коопсуздук коркунучтары дайыма көтөрүлүп келген маселелердин бири экенин айтты.
Пак-Аиндин айтымында, Ирактын борбордук өкмөтү Иран Ислам Республикасына өз аймагынан жана аба мейкиндигинен Иранга каршы кандайдыр бир аракеттерге жол берилбей тургандыгына кепилдик берген.
«Бул багытта эки тараптын ортосунда келишим да түзүлгөн. Ирактын өкмөтү Иран Ислам Республикасына каршы топтордун кыйратуучу аракеттерине бөгөт коюуга аракет кылууда», — деди эксперт.
Ал акырында Иран парламентинин төрагасынын Иракка сапарынын жүрүшүндө Күрдистан аймагында жайгашкан Иранга каршы топтордун ишмердүүлүгүнө каршы күрөшүүдө эки тараптын биргелешкен кызматташтыгы жана эки өлкөнүн чек араларынын коопсуздугун камсыз кылуу маселелери сөзсүз талкууланарын белгиледи.