Окумуштуулар 100 жашка жана андан жогору жашаган адамдарда шишик жана инфекция жуккан клеткаларды жок кыла алган сейрек кездешүүчү иммундук клеткалардын саны адаттан тыш көп экенин аныкташты. Алардын үлүшү жаш өткөн сайын дагы көбөйөт. Бул узак жашагандар эмне үчүн рак жана инфекциялык ооруларга азыраак чалдыгышы мүмкүн экенин жарым-жартылай түшүндүрүшү мүмкүн.
Изилдөө Cell Reports журналына жарыяланган.
Кеп цитотоксикалык CD4-Т-клеткалар — жардамчы Т-клеткалардын бетиндеги CD27 жана CD28 белокторун жоготкондон кийин пайда болгон «өлтүргүч» клеткалар жөнүндө болуп жатат. Адатта мындай клеткалар сейрек кездешет, бирок узак жашагандарда алардын саны күтүүсүздөн көп экени аныкталган.
Изилдөөчүлөр ар кандай курактагы 28 жапониялыктын канын изилдешкен. 70–90 жаштагы адамдарда цитотоксикалык CD4-клеткалар бул типтеги Т-клеткалардын орточо 4%ын түзгөн. 100 жашка чыккандарда бул көрсөткүч 9,6%га, ал эми 110 жаштан ашкан өзгөчө узак жашагандарда 17,6%га жеткен. Башкача айтканда, жаш өткөн сайын алардын үлүшү азайбастан, тескерисинче, бир нече эсеге көбөйгөн.
Мындан тышкары, бул клеткалардын болжол менен үчтөн бири «клон», башкача айтканда, бир баштапкы клеткадан тараган тукумдар экени аныкталган. Ал эми узак жашагандардын биринде клон клеткалардын үлүшү жарымына чейин жеткен.
Бул узак жашагандардын иммундук системасы көп жылдар бою кандайдыр бир туруктуу коркунучтарга каршы коргонууну максаттуу түрдө күчөтүп келгенин көрсөтөт. Мындай клеткалар жабыркаган, инфекция жуккан жана шишик клеткаларын таап, жок кыла алат. Ошондуктан алардын көп болушу өтө кары куракта ар кандай оорулардан коргоочу өзгөчө «камсыздандыруу» кызматын аткарышы мүмкүн.
«Иммундук системанын карылыгы — бул жөн гана анын алсыроо процесси эмес», — деп белгилешет Осака университетинин иммунологу Косукэ Хасимото жетектеген изилдөөнүн авторлору.
Ошол эле учурда окумуштуулар изилдөөнүн чектөөлөрү бар экенин белгилешет: изилдөөгө катышкан адамдардын саны аз жана алар бир гана өлкөнүн өкүлдөрү болгон. Ошондуктан алынган жыйынтыктарды ар түрдүү калк топторунун арасында жүргүзүлгөн кеңири изилдөөлөр аркылуу дагы текшерүү зарыл.